ملا محمد مهدي النراقي ( مترجم : مجتبوي )
375
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي )
و به ابن عمّار فرمود : « از جانب من چنين و چنان بگو . ابن عمّار گفت : فرمودهء شما را به آنها مىرسانم ، و خودم آنچه شما فرموديد و غير از آنچه فرموديد بگويم ؟ فرمود : آرى ، مصلح دروغگو نيست [ مانند اين سخنها صلح است نه دروغ ] « . و فرمود : « المصلح ليس بكاذب » ( 1 ) « مصلح دروغگو نيست » : يعنى اگر براى اصلاح ميان مردم سخن غير واقعى بگويد ولى اصلاح به آن بستگى داشته باشد سخن او دروغ بشمار نمىرود . و اين دليل بر وجوب اصلاح ميان مردم است ، زيرا ترك دروغ واجب است ، و واجب جز به واجب مهمتر و مؤكَّدتر ساقط نمىشود . و از آنهاست : شماتت شماتت عبارت است از گفتن اينكه بلايا مصيبتى كه به كسى رسيده از بدى و بدكارى اوست ، و اين غالبا ناشى از عداوت يا حسد است . و علامت آن اين است كه با شادى و سرور همراه است ، و گاه از پستى گرائى قوهء شهويّه است ، كه به سبب جهل به قضا و قدر الهى به آن ميل مىكند ، اگر چه كينه و حسد نداشته باشد . تجربه و اخبار دو دليل و شاهدند بر اينكه هر كه ديگرى را شماتت كند ، از دنيا بيرون نمىرود تا خود به آن گرفتار شود و ديگرى او را شماتت كند . حضرت صادق عليه السّلام فرمود : « لا تبدى الشّماتة لأخيك فيرحمه اللَّه و يصيّرها بك » . « در گرفتارى برادر [ مسلمان ] خود شماتت و اظهار شادى مكن ، كه خداوند به او رحم مىكند و آن گرفتارى را به سوى تو برمىگرداند » .
--> ( 1 ) احاديثى را كه از امام صادق ( ع ) روايت شده با « اصول كافى » : باب اصلاح ميان مردم ، و احاديث نبوى را با « كنز العمال » : 2 - 14 ، 128 ، تصحيح كرديم . .